اختلاف منظر « 1 » : مقدار تغيير موقعيت ظاهري يك جسم را كه بر اثر تغيير موقعيت ناظر زمينى حاصل مىشود « اختلاف منظر » مىخوانند . اختلاف منظر از ديرباز مورد عنايت خاصّ منجمان بوده است به ويژه درباره سيارات درونى ( عطارد وزهره ) وماه ، اما در مورد خورشيد زاويهء اختلاف منظر چندان زياد نيست ، ودر خصوص سيارات برونى وستارگان دوردست بسيار اندك است ، زيرا زمين در سنجش با آنها بىاندازه كوچك است . زمين در زير اين نه چرخ مينا * چو خشخاشى بود بر روى دريا سبب اختلاف منظر ، فرق ميان أفق حقيقي وأفق حسّى است . أصل ومبنا در مسائل هيوى أفق حقيقي ومركز زمين است كه با أفق حسّى به اندازهء شعاع زمين تفاوت دارد ، از اينرو ناظر زمينى ، كوكب ويا هر جرم سماوي را در أفق حسّى در نقطه‌اى از فضا مىنگرد كه با أفق حقيقي به مقدار شعاع زمين فاصله دارد . بيشترين زاويه اختلاف منظر هنگامى است كه كوكب در أفق باشد وهر اندازه به سمت الرأس نزديكتر شود زاويه اختلاف كمتر گشته ودر نقطه سمت الرأس به طور كلى معدوم خواهد بود . منجمان اسلامى از روى اختلاف منظر دريافتند كه فاصلهء ماه از زمين شصت ( 60 ) برابر شعاع زمين وشعاع آن بيش از 4 / 1 شعاع زمين است . باز به واسطه اختلاف منظر ارتفاع كوهها وجاهاى بلند كه دسترسى

--> ( 1 ) Parallax -